تجهیزات دندانپزشکیعمومی

ترمیم دندان چه زمانی لازم است و مراقبت از دندان‌های ترمیم شده چگونه باید باشد؟

82Views

معمولا برای اکثر افراد اتفاق افتاده است که درصدد ترمیم دندان های خود برایند و نه آنکه بلافاصله پس از هر درد دندانی انرا بکشند. داندان ها برای حفظ زیبایی صورت و اعتماد به نفس برای حضور در جامعه و همچنین برای سلامتی و هضم غذا بسیار مفید و جزءی از سیستم گوارش بدن هستند. پس پیش از آنکه در صدد کشیدن دندان های خراب و خود برآیید بد نیست نگاهی هرچند سطحی به انواع ترمیم دندان بیاندازیم تا قبل از کشیدن دندان ها، کمی تمرکز را بر ترمیم انها بگذاریم. این مطلب بسیار ضروری است چراکه هزینه خدمات دندانپزشکی کمی بالاست. پس با ما در ادامه این مطلب همراه باشید.

ترمیم دندان چیست؟

ترمیم دندان مجموعه اقداماتی است که به منظور بازسازی دندان آسیب دیده انجام می‌شود. با انجام ترمیم در مدت زمان بیشتری می توانید از دندان آسیب دیده استفاده کنید و یا لازم نیست بابت ظاهر بد دندان ها خجالت زده باشید. در واقع، تنها هدف اصلی این کار حفظ دندان های طبیعی است تا نیاز شما به جایگزین دندان طبیعی به حداقل برسد.

ترمیم دندان شکسته ، رایج ترین پروسه دندانپزشکی

شکستگی دندان یکی از رایج ترین مشکلاتی است که برای اکثر افراد پیش آمده. عوامل مختلفی روی این اتفاق دخیل هستند؛ مانند خوردن غذاهای سخت، رخ دادن حوادث و آسیب دیدگی دندان و… حال اگر این مشکل برای دندان‌های جلو (قدامی) رخ دهد تاثیر بسیار زیادی بر روی اعتماد به نفس فرد می‌گذارد. اما خبر خوب این که به دلیل روی کار آمدن راهکارهای پیشرفته مشکل شکستگی دندان کاملا قابل رفع است و دندانپزشک با مشاهده وضعیت دندان شکسته بهترین راه حل را برای ترمیم دندان شکسته انتخاب می‌کند. البته روند کلی به این صورت است که ابتدا قسمت شکستگی پر می شود سپس برای زیبایی شکل و ظاهر دندان روکش مناسبی بر روی آن قرار می گیرد.

ترمیم دندان پوسیده ، درد رایج دندان ها

تجربه پوسیدگی دندان بسیار دردناک است. چراکه حساسیت دندان هنگام صحبت کردن یا غذا خوردن بسیار زیاد می شود و حتی ممکن است در ساعات استراحت درد دندان افزایش یابد. تنها راه کار رهایی از درد دندان، ترمیم دندان پوسیده است.

معاینه دندانپزشکی

خیلی ها نسبت به درمان دندان پوسیده خود بی اهمیت هستند و بر این باورند که اصلاح پوسیدگی دندان یکی از سخت‌ترین اقدامات دندانپزشکی است یا به خاطر هزینه‌های بالای دندانپزشکی تن به این کار نمی‌دهند. اما پوسیدگی دندان یک مسئله بسیار جدی است که در صورت عدم درمان آن مشکلات بهداشتی دهان و دندان را به همراه دارد. در حقیقت، اگر خیلی زود برطرف نشود احتمال بروز عفونت دندان و لثه بسیار زیاد است.

بخوانید
اورجت و روش درمان

بررسی و معرفی انواع ترمیم دندان

  • ترمیم مستقیم

در ترمیم دندانهای مستقیم تمامی اقدامات و ساخت قطعات لازم در داخل دهان تکمیل و انجام می‌شود. این رویه تحت عنوان پرکردگی هم شناخته می‌شود که شامل قرار دادن یک ماده سازگار با ساختار دندان بر روی حفره تمیز شده و عاری از عفونت و پوسیدگی است. این مواد سپس بر روی دندان ثابت می‌شوند و ساختار و ظاهر دندان صدمه دیده و یا پوسیده را احیا می‌کنند.

  • ترمیم غیرمستقیم

در این رویه، ساخت قطعات مورد نیاز در خارج از دهان انجام می‌شود که شامل لمینت دندان ، تاج‌های دندانی، بریج‌ها، ایمپلنت‌ها، اینله و آنله است. 

  • ترمیم دندان پوسیده

اگر دندان ها خوب مسواک نشود یا از نخ دندان استفاده نشود به مرور زمان مواد غذایی و یا مصرف شیرینی منجر به ایجاد  پوسیدگی دندان می شود. اگر هر 6 ماه مراجعه به دندانپزشک مراجعه کنید به پوسیدگی دندان های خود پی میبرید و در اولین فرصت اقدام به ترمیم دندان  می کنید. در صورتی که درمان مورد نظر دیر انجام شود ممکن است به عصب رسیده و دندان احتیاج به درمان ریشه باشد.  در ترمیم دندان پوسیدگی های کاملا برداشته می شود و با یک کف بندی خوب مانع رسیدن پوسیدگی به دندان می شود.

  • باندینگ

باندینگ ماده ای به رنگ دندان است که برای پرکردن فضا های خالی و یا تغییر دادن رنگ دندان استفاده می شود. کار باندینگ تنها طی یک جلسه انجام می شود و می تواند تا سال ها در دهان دوام بیاورد. باندینگها نسبت به دیگر درمان های این چنینی بیشتر مستعد لکه دار شدن یا شکسته شدن هستند. زمانی که دندان دچار پوسیدگی یا شکستگی می شود باندینگ رزین کامپوزیت می تواند بهترین گزینه برای درمان باشد. همچنین باندینگ می تواند به عنوان پرکردگی های رنگ دندان برای پوسیدگی های کوچک نیز استفاده شود. به علاوه از باندینگ برای از بین بردن فضا های بین دندان ها یا پوشاندن سطح خارجی دندان ها به منظور تغییر رنگ و شکل دندان استفاده می شود.

  • دندان مصنوعی​
بخوانید
همه چیز درباره بلیچینگ دندان

دندان مصنوعی غیر ثابت : دندان مصنوعی غیر ثابت ممکن است به صورت نیمه ( پارسیل) یا کامل (در شرایطی که همه دندان‌های یک فک از دست رفته اند) استفاده شود. دندان مصنوعی یک قاعده صورتی رنگ شبیه به لثه دارد که دندان‌های مصنوعی بر روی آن قرار گرفتند . معمولاً دندان مصنوعی به کمک قلابها یا گیره هایی در طرفین به دندان‌ها وصل می‌شود تا در جای خود ثابت بماند. از آنجایی ‌که دندان مصنوعی غیر ثابت به دندان‌ها چسبانده نمی‌شود، بیمار می‌تواند هنگام تمیز کردن دهان و هنگام خواب آن را از دهان خارج کند.

ترمیم دندان
  • پرکردن دندان

پر کردن دندان می تواند هم با آمالگام می باشد یا با کامپوزیت هم می شود ترمیم را انجام داد. این موضوع بستگی دارد به اینکه ساختار دندان چه اندازه تخریب شده باشد و موقعیت فکی و اکلوژون هم باید مد نظر قرار گیرد.دندان پزشکان معمولا از دو ماده امالگام و کامپوزیت برای پر کردن دندان ها استفاده می کنند.

  • کامپوزیت

یکی از موادی که امروزه در دنیای دندانپزشکی بسیار پر کاربرد است ، کامپوزیت هستند.  کامپوزیت دندان به موادی خمیر مانند می گویند که پزشک با استفاده از آن دندان های پوسیده ، شکسته ، ترک خورده یا سیاه شده را ترمیم می کند . در این روش بعد از برداشت پوسیدگی دندان، ابتدا ماده ای به نام اسید اچ استفاده می گردد که سبب ایجاد حفراتی بسیار بسیار زیاد در حد میکرون در دندان می گردد.  سپس دندان شستشو داده شده و از ماده ای به نام باندنیک پس از خشک کردن دندان استفاده می شود.  سپس عمل curing که با دستگاه مخصوص انجام می پذیرد. 

ماده ای باندنیک سفت شده (اصطلاحا cure می گردد.) و در نهایت پرکردگی همرنگ و سفید متناسب با رنگ دندان انتخاب می  گردد و باز هم عمل curing نهایی صورت می پذیرد.  به علت دوام زیاد کامپوزیت ونیر، از آن می توان در پر کردن دندان به جای آمالگام که موجب بد رنگی و بد شکلی دندان می شود،  استفاده نمود و به دندان ترمیم شده جلوه زیبا و طبیعی داد.

  • روکش دندان
بخوانید
جراحی لثه برای چه کسانی تجویز می شود و روند درمانی آن چگونه است؟

روکش های دندانی که به آن ها سر پوش های دندان نیز می گویند ، موادی هستند که به شکل کامل سطح دندان ها را می  پوشانند. این روکش ها معمولا بر روی یک سطح از قلب آماده شده و به کمک چسب مخصوص دندان قرار می گیرند. در نتیجه قدرت و ظاهر  یک دندان بهبود خواهد یافت. روکش ها ممکن است به کمک فلز ( نظیر طلا یا تیتانیوم)، سرامیک (نظیر زیرکونیا، سیلیکا یا آلومینا) و یا یک کامپوزیت ترکیبی فلز و سرامیک تولید شوند.

آنچه دندانپزشک هنگام ترمیم دندان پوسیده (فیلینگ) انجام می دهد

پوسیدگی منفذی است که بعد از فساد قسمتی از دندان باقی مانده و بخشی از دندان را از بین می برد. پوسیدگی در دندان هنوز حاوی باکتری هایی است که آن را ایجاد کرده است. بدون کنترل کردن آن ، این پوسیدگی همچنان به گسترش و آسیب زدن به دندان ادامه خواهد داد.

در طی مراحل پر کردن ، دندانپزشکان معمولاً قبل از پر کردن پوسیدگی های سیاه رنگ داخل بخش تخریب شده را با فرزها پاکسازی می کنند . از بین بردن این پوسیدگی ها از آسیب بیشتر جلوگیری می کند . اما آسیب دندان را که قبلاً رخ داده است را برطرف نمی کند. اینجاست که روش های ترمیم دندان پوسیده وارد عمل می شوند.

ترمیم دندان و معاینه آن

امروزه اکثر دندانپزشکان برای ترمیم دندان از مواد کامپوزیتی استفاده می کنند. اما بسیاری از دندانپزشکان از آمالگام نقره ای و گلس آینومرها نیز استفاده می کنند. ترمیم دندان با جایگزینی بخشی از دندان تخریب شده به وسیله پوسیدگی عمل می کند. دندانپزشک پیرامون دندان را با ابزارهایی قالب می کند تا با شکل دندان اطراف مطابقت داشته باشد.

آنها استحکام و یکپارچگی دندان را به شکل اولیه باز می گردانند و از ورود مجدد پوسیدگی به منطقه آسیب پذیر جلوگیری می کنند. فیلینگ (ترمیم دندان) سلامت کامل و عملکرد کامل دندان را هم به طور مؤثر و سریعی به حالت اولیه باز می گرداند. پر کردن با کامپوزیت حتی این حسن را دارد که می تواند با رنگ دندان مطابقت داشته باشد.

بخوانید
کی باید به دندانپزشک مراجعه کنیم؟ - علائم مهم برای مراجعه به دندانپزشک و چکاب دوره‌ای دندان‌ها

موادی که برای ترمیم (پرکردن) دندان استفاده می شوند چه خصوصیاتی دارند؟

آمالگام برای ترمیم دندان: آلیاژی فلزی و غیر همرنگ (نقره ای رنگ) با دندان می باشد که عمدتا از جیوه ، نقره ، قلع و مس ساخته شده است. شرکت های مختلف تولید کننده درصد های مختلفی از این عناصر را استفاده می کنند . جیوه نزدیک به پنجاه درصد این آلیاژ را تشکیل میدهد . این سوال همیشه وجود داشته که آیا این نسبت از جیوه برای بدن سمی نیست ؟؟

بنا به تحقیقات انجام شده در این زمینه میزان دریافت جیوه ناشی از دندان پر شده با آمالگام به همان میزانی است که از سایر منابع محیط اطراف دریافت می شود. و این میزان به قدری اندک است که حتی در خانم های باردار نیز خطری ندارد . جیوه تا زمانی که در آلیاژ و در ترکیب با دیگر عناصر است خطری ندارد. اما جیوه به حالت آزاد و به شکل بخار جیوه است که ممکن است خطرناک باشد. و این حالت ممکن است به هنگام تعویض پرکردگی آمالگام با کامپوزیت یا برداشتن آمالگام ایجاد شود و البته این در صورتی است که از تهویه کافی و از میزان زیاد آب در زمان برداشت آمالگام با توربین دندانپزشکی استفاده نشود.

مزایای استفاده از آمالگام

  • بادوام است و طول عمر بالایی دارد.
  • از استحکام بالایی برخوردار است و به خوبی در مقابل نیروهای حاصل از جویدن مقاومت می کند.
  • قیمت پایین تری نست به بقیه مواد ترمیم (پرکردنی) دارد.

معایب آمالگام

  • رنگ سیاه آن نمای نازیبایی را ایجاد می کند برای همین در دندان های خلفی که در معرض دید قرار نمی گیرند استفاده می شوند .
  • معمولا باید مقدار بیشتری از دندان سالم برداشته شود تا گیر مکانیکی لازم برای ماندگاری آمالگام در حفره دندانی حاصل شود
  • آمالگام با گذشت زمان در اثر کروژن یا خوردگی موادی از خود آزاد می کند که به داخل مینا و عاج نفوذ کرده و موجب تغییر رنگ دندان می شود.
  • ممکن است بعضی افراد به جیوه موجود در آمالگام حساسیت داشته باشند.
بخوانید
" لبخند لثه‌ ای " از نشانه ها تا درمان

کامپوزیت: کامپوزیت های دندانی ترکیبی از اجزاء آلی (ماتریکس رزینی) و معدنی (فیلرها) می‌باشند. کامپوزیت ها قوامی خمیری دارند و با وسایل مخصوص بر روی دندان قرار می‌گیرند و با تابش نور از دستگاه لایت کیور سفت می شوند. البته این مواد در برابر نور طبیعی هم به مرور زمان سفت می شوند بنابراین این مواد را در بسته های ضد نور تولید و عرضه می کنند

مزایای استفاده از کامپوزیت

  • با رنگ دندان مطابقت دارد. امروزه کامپوزیت ها در رنگ بندی متنوعی عرضه می شوند. حتی برای نواحی مختلف دندان مانند مینا و عاج طبقه بندی متفاوتی از کامپوزیت ها و در رنگ های متنوع وجود دارد.
  • به صورت میکرو مکانیکی به بافت و ساختار نسج دندان اتصال می یابد.
  • مواد کامپوزیت تحت نور و گرما سفت می شوند و به مقاومت بسیار بالایی می رسند.
  • به برداشتن نسج دندان کمتری نیاز دارد چرا که نیازی به ساختن محل هایی برای محکم نگه داشتن مواد ترمیمی ندارد.

معایب کامپوزیت

  • نسبت به آمالگام دوام کمتری دارد .
  • ترمیم کامپوزیتی نسبت به آمالگام نیاز به زمان بیشتری دارد.
  • به دلیل استحکام فشاری کمتر آن نسبت به آمالگام ممکن است در نواحی تحت فشار دچار پریدگی لبه ای یا chipping شود.
  • هزینه پرکردن دندان با کامپوزیت نسبت به آمالگام بیشتر است.

مراقبت‌های لازم از دندان های ترمیم شده

موارد متعددی می‌ تواند باعث شکستن یا پوسیدگی دندان شود. وقتی دندان به هر دلیلی صدمه ببیند، باید ترمیم یا اصطلاحاً پر گردد. در غیر این صورت محل مناسبی برای رشد باکتری‌ ها بوجود می‌ آید. با رشد باکتری‌ ها در دندان و دهان عفونت گسترش پیدا کرده و دندان به کلی از بین می‌ رود. به موازات از بین رفتن دندان، بیمار، درد بسیار شدیدی نیز حس خواهد کرد. در این مطلب می‌ خواهیم بررسی کنیم و بدانیم چه موقع دندان به ترمیم نیاز دارد، دندان‌ ها در چه سنینی بیشتر صدمه می‌ بینند، فرد چه زمانی باید برای ترمیم دندان خود اقدام کند.

بخوانید
بررسی کاربردهای وسایل پراستفاده در دندانپزشکی

چرا دندان‌ ها نیاز به ترمیم دارند؟

مهم‌ ترین دلیل برای ترمیم دندان‌ ها پوسیدگی می‌ باشد. بعد از سرماخوردگی، پوسیدگی دندان رایج‌ ترین بیماری بین انسان‌ ها است، با این حال باید دلایل دیگر را نیز در نظر گرفت. دلایلی مانند شکستگی دندان در حین تصادفات رانندگی، مسابقات یا تمرینات ورزشی، بازی‌ ها، برخورد‌های فیزیکی، وجود جسم سخت در غذا و …

اگر پوسیدگی بسیار سطحی باشند، فرد می‌ تواند با مسواک زدن مرتب، پوسیدگی را در همان سطح نگه دارد و از پیشروی آن جلوگیری کند. بهتر است در چکاپ شش ماهه از دندانپزشک سؤال شود که آیا نیاز به ترمیم وجود دارد یا خیر. درباره شکستگی دندان نیز باید به همین شکل عمل کرد. اگر شکستگی دندان بسیار سطحی باشد برای مثال فرد در حال شکستن آجیل متوجه می‌ شود گوشه دندان‌ های جلویی به اندازه یک سر سوزن شکسته، در این حالت احتمالاً دندانپزشک نیازی برای ترمیم نمی‌ بینید. در موارد حاد که قسمت زیادی از دندان به دلیل پوسیدگی یا شکستگی از بین رفته است، حتماً باید در اسرع وقت ترمیم را در مطب دندانپزشکی آغاز کرد.

چه کسانی بیشتر در معرض پوسیدگی دندان قرار دارند؟

برخی افراد بنابر دلایل ژنتیکی، تغذیه، سن، عادات زندگی و … بیش از بقیه در معرض پوسیدگی دندان قرار دارند:

  • افراد سالمند از تمام اقشار جامعه
  • افراد کم درآمد
  • افرادی که در مناطقی زندگی می‌کنند که به آب فلوراید زده نمی‌شود.
  • مبتلایان به دیابت
  • مصرف کنندگان دخانیات و مواد مخدر
  • افرادی که نوشابه‌های گازدار و شیرینی زیاد مصرف می‌کنند.
  • افراد تحت پرتودرمانی

آیا پوسیدگی دندان سن خاصی دارد؟

در بخش قبلی اشاره کردیم که افراد سالمند از اقشار مختلف جامعه بیش از بقیه افراد در معرض پوسیدگی دندان قرار دارند. واقعیت این است که افراد سالمند به دلیل اینکه تمام منابع کلسیم خود را در طول زندگی مصرف کرده‌ اند، ممکن است در دوران کهنسالی دچار ساییدگی و پوسیدگی دندان شوند. اگر شما بهداشت دهان و دندان را به دقت رعایت کنید و تغذیه مناسب و کافی داشته باشید، حتی در سالمندی هم دندان‌ های قابل قبولی خواهید داشت. بنابراین باید گفت پوسیدگی دندان می‌ تواند در هر سنی اتفاق بیفتد. اگر هنگام مسواک زدن متوجه شدید دندان شما شکسته یا دچار پوسیدگی شده است یا با نوشیدن مایعات سرد و گرم درد می‌ گیرد، در اسرع وقت به دندانپزشک مراجعه کنید.

بخوانید
بیماریهای قلب و دندان

دندانپزشک با معاینه دندان تصمیم می‌ گیرد دندان نیاز به ترمیم دارد یا فقط حساس شده است. حساسیت دندانی با خمیر دندان‌ های مخصوص برطرف می‌ گردد. دقت داشته باشید که پوسیدگی دندان سن خاصی ندارد، پس چنانچه فرزند شما در سن کودکی یا خردسالی است، او را برای چکاپ‌ های دندانپزشکی هر شش ماه یکبار نزد دندانپزشک ببرید. حتماً از کودکی مسواک زدن صحیح را به او آموزش دهید.

چه زمانی برای ترمیم دندان‌ ها اقدام کنیم؟

مهم‌ ترین عاملی که باعث می‌ شود متوجه مشکلی در بدن خود شویم، درد است. درباره دندان‌ ها توصیه می‌ کنیم همیشه در هنگام مسواک زدن با دقت آنها را بررسی کنید و منتظر هشداری مانند درد نباشید. معمولاً دندان‌ ها وقتی درد می‌ گیرند که تاج دندان شکسته و پوسیدگی یا شکستگی به عصب رسیده است. چکاپ‌ های شش ماهه دندانپزشکی را فراموش نکنید. به طور کلی چند نکته را در نظر بگیرید و اگر هر کدام از نکته‌ ها پیش آمدند، در اسرع وقت به دندانپزشکی مراجعه کنید تا دندان شما را ترمیم کنند یا اقدامات لازم را انجام دهند.

  • وقتی مایعات سرد یا گرم می‌نوشید دندان‌، درد شدیدی می‌ گیرد یا اصطلاحاً تیر می‌ کشد.
  • یک لکه قهوه‌ ای یا سیاه روی دندان بوجود آمده با اینکه دندان‌، درد ندارد.
  • وقتی غذا می‌ خورید، دندان به شدت درد می گیرد.
  • شب‌ ها هنگام خواب دندان به شدت درد می‌ کند.
  • لثه آبسه دارد.
  • دندان موقع خوردن غذا یا حادثه دیگری شکسته است.
  • قبلاً دندان را ترمیم یا روکش کرده بودید و حالا مواد آن درآمده است.
  • و …

اگر هر کدام از این اتفاق‌ ها که برای شما پیش آمده است، در اسرع وقت به مطب دندانپزشکی مراجعه کنید تا دندان شما را ترمیم کنند. مطمئن باشید با مراجعه سریعتر هزینه شما از نظر وقت و از نظر هزینه‌ های دیگر بسیار کمتر خواهد بود.

بخوانید
بیماریهای قلب و دندان

بررسی راه حل‌های موجود برای ترمیم دندان

همان طور که شکل و وظیفه دندان‌ ها متفاوت است برای ترمیم آن‌ها از مواد مختلفی استفاده می‌ شود. معمولاً برای پر کردن دندان‌ های آسیاب از مواد به نام آمالگام استفاده می‌ شود که ترکیبی از جیوه، نقره و مس می‌ باشد. برای ترمیم دندان‌ های جلویی که در ظاهری و لبخند فرد تأثیر بیشتری دارند از موادی به نام کامپوزیت استفاده می گردد. کامپوزیت معمولاً سفید یا به رنگ دندان است. اگر بخش زیادی از دندان ترمیم شود، دندانپزشک توصیه می‌ کند یک روکش ساخته شده و روی کل دندان قرار بگیرد.

مراقبت‌های لازم پس از ترمیم دندان‌ها

  • دندانی که ترمیم شده است مانند دندان طبیعی شما نخواهد شد، بنابراین از جویدن غذا‌های سخت مانند ته‌ دیگ خودداری کنید.
  • از دندان خود به عنوان ابزار برای باز کردن درب بطری و … استفاده نکنید.
  • نوشیدگی‌ های گرم و سرد را بلافاصله بعد از یکدیگر مصرف نکنید.
  • برای انجام خدمات دندانپزشکی به کلینیک‌ های معتبر مراجعه نمایید.
  • قبل از خواب نخ دندان بکشید و مسواک بزنید.
  • برای انجام چکاپ ۶ ماهه دندانپزشکی نزد دندانپزشک بروید.

هرگز برای اینکه بدانید دندان شما به ترمیم نیاز دارد یا خیر نظر دوستان و آشنایان را نپرسید. یک دندانپزشک باید درباره سلامت دندان‌ های شما نظر قطعی بدهد. امیدواریم با خواندن این مطلب بتوانید اطلاعات لازم و کافی درباره ترمیم دندان‌ ها بدست آورده باشید. سلامت دندان‌ ها موضوع مهمی است که با هوشیاری می‌ توان تا سنین سالمندی آن‌ها را حفظ کرد.

سخن پایانی

امیدواریم توانسته باشیم تا حدودی این کار را برای شما عزیزان آسوده تر کرده باشیم. در حالت کلی ترمیم و مراقبت دندان بسیار مهم است و از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. لذا از شما تقاضا داریم در صورت نیاز به دندانپزشک متخصص مراجعه نمایید تا از روند معالجه خود بیشترین بهره وری را داشته باشید.

webmd.com

دیدگاهتان را بنویسید